بریسها یکی از ابزارهای مهم و پرکاربرد در درمان و توانبخشی مشکلات اسکلی–عضلانی هستند که با هدف حمایت از بدن، اصلاح راستای ستون فقرات و کاهش فشار روی ساختارهای آسیبدیده استفاده میشوند. با وجود فواید درمانی بریس، بسیاری از بیماران بهویژه در ابتدای استفاده، دچار درد یا ناراحتی میشوند؛ موضوعی که اگر بهدرستی مدیریت نشود، میتواند باعث کاهش همکاری بیمار و حتی رها کردن درمان شود.
شناخت علل درد پس از پوشیدن بریس و آگاهی از نقش فیزیوتراپی در کنترل و بهبود آن، به بیماران کمک میکند تا با اطمینان بیشتری مسیر درمان را ادامه دهند و نتایج بهتری کسب کنند.
اگر هرگونه سوال یا نیاز به مشاوره در این زمینه دارید، میتوانید همین حالا فرم زیر را پر کنید تا با شما تماس گرفته شود.
بریس چیست؟
بریس وسیلهای کمکی است که برای حمایت، اصلاح یا محدود کردن حرکت بخشهایی از بدن طراحی میشود. بریسها انواع مختلفی دارند و بسته به محل استفاده میتوانند برای اندام فوقانی، اندام تحتانی یا ستون فقرات تجویز شوند.
در میان انواع بریسها، بریسهای ستون فقرات کاربرد گستردهتری در فیزیوتراپی دارند و معمولاً برای شرایطی مانند اسکولیوز، دردهای مزمن کمردرد، ناپایداری ستون فقرات یا پس از جراحیهای ستون فقرات استفاده میشوند. این بریسها با اعمال نیروهای کنترلشده، به اصلاح راستای مهرهها و کاهش فشار روی ساختارهای حساس کمک میکنند، اما همین تغییرات میتوانند منجر به بروز درد شوند.
انواع بریس
- بریسهای ستون فقرات
این بریسها شایعترین نوع بریس در فیزیوتراپی هستند و برای حمایت و اصلاح ستون فقرات استفاده میشوند. انواع رایج شامل:
- بریس کمری:
هدف: حمایت از ناحیه کمری ستون فقرات، کاهش درد و کنترل ناپایداری کمری.
کاربرد: کمردرد مزمن، آسیبهای جزئی، بعد از جراحی کمری یا کشیدگی عضلات.
ویژگی: کوتاه و سبک، فقط ناحیه پایین کمر را میپوشاند، حرکت تنه را محدود میکند ولی بیشتر برای راحتی و حمایت عضلات است.
تمرکز: کاهش فشار روی مهرهها و دیسکهای کمری، جلوگیری از حرکات آسیبزننده.
- بریس اسکولیوز (Scoliosis Brace):
هدف: اصلاح انحنای جانبی ستون فقرات (C یا S شکل) در اسکولیوز.
کاربرد: مخصوص کودکان و نوجوانان در حال رشد با اسکولیوز خفیف تا متوسط، گاهی بعد از جراحی.
ویژگی: بلندتر و سختتر از بریس کمری، نقاط فشار مشخص دارد تا مهرهها را به سمت راستای طبیعی هدایت کند.
تمرکز: اصلاح راستای مهرهها و کاهش پیشرفت انحنا، معمولاً با پوشیدن طولانیمدت روزانه.
- بریس قفسه سینه–کمر(Thoracolumbosacral Orthosi):
هدف: حمایت و تثبیت کل ستون فقرات میانی و پایین (قفسه سینه تا لگن).
کاربرد: شکستگیهای مهرهها، جراحیهای ستون فقرات، ناپایداری شدید یا درد شدید.
ویژگی: بزرگ و محکم، کل تنه را میپوشاند، حرکت بالاتنه را محدود میکند تا ستون فقرات استراحت کند.
تمرکز: ثبات ستون فقرات، جلوگیری از حرکات خطرناک، محافظت بعد از آسیب یا عمل.
| نوع بریس | کاربرد |
| کمری | حمایت راحت ناحیه پایین کمر |
| اسکولیوز | اصلاح انحنا جانبی مهرهها |
| قفسهسینه-کمر | تثبیت کل تنه برای محافظت شدید |
- بریسهای اندام تحتانی
این بریسها برای حمایت زانو، مچ پا یا پاها استفاده میشوند و معمولاً در مواردی مانند آسیبهای ورزشی، شکستگیها یا ناپایداری مفاصل تجویز میشوند. مثالها شامل زانو بندهای ارتوپدی و کفشهای اصلاحی است.
- بریسهای اندام فوقانی
برای حمایت مچ، آرنج یا شانه کاربرد دارند. این بریسها به کاهش درد، تثبیت مفصل و تسریع روند بهبود پس از آسیب کمک میکنند.
چرا بعد از پوشیدن بریس درد ایجاد میشود؟
درد بعد از پوشیدن بریس معمولاً بهدلیل تغییر راستای بدن و فشار کنترلشده بریس ایجاد میشود. عضلات و مفاصل، بهویژه در ستون فقرات، در ابتدای استفاده هنوز به این وضعیت جدید عادت ندارند و همین موضوع میتواند باعث درد موقت شود.
فشارهای مکانیکی و تغییر بیومکانیک ستون فقرات
بریسهای ستون فقرات با تغییر راستای طبیعی مهرهها و توزیع نیروها، بدن را وارد شرایط جدیدی میکنند. این تغییر بیومکانیک میتواند باعث ایجاد فشار روی دندهها، لگن یا مهرهها شود. در روزهای ابتدایی استفاده، بدن هنوز به این وضعیت جدید عادت نکرده و درد بهعنوان یک پاسخ تطابقی ظاهر میشود.
ضعف یا مهار عضلات اطراف ستون فقرات
استفاده از بریس، بهویژه بریسهای کمری یا اسکولیوز، ممکن است باعث کاهش فعالیت عضلات عمقی و تثبیتکننده ستون فقرات شود. این کاهش فعالیت یا برعکس، انقباض بیش از حد برخی عضلات، میتواند منجر به اسپاسم، خستگی و درد عضلانی شود؛ مشکلی که در ناحیه کمر و پشت شایعتر است.
کاهش دامنه حرکتی و خشکی مفاصل
بریسهای ستون فقرات معمولاً دامنه حرکتی تنه را محدود میکنند. اگر این محدودیت بدون تمرینات فیزیوتراپی همراه باشد، خشکی مفاصل بینمهرهای و کاهش انعطافپذیری ایجاد شده و درد بهتدریج تشدید میشود.
تطابق نادرست بریس با بدن
بریسی که بهخوبی با فرم بدن بیمار هماهنگ نشده باشد، میتواند فشارهای موضعی غیرطبیعی ایجاد کند. در بریسهای ستون فقرات، تنظیم نادرست اغلب باعث درد در ناحیه کمر، پهلوها یا زیر دندهها میشود و حتی ممکن است باعث تحریک پوستی شود.
عوامل روانی و تأثیر آن بر درد
اضطراب، ترس از حرکت یا نگرانی نسبت به آسیبدیدگی ستون فقرات میتواند باعث افزایش تنش عضلانی و تشدید درد شود. بسیاری از بیماران درد را بهعنوان نشانه خطر تلقی میکنند و همین مسئله باعث محدودیت حرکتی بیشتر و افزایش درد میشود.
چه نوع دردی طبیعی است و چه دردی هشداردهنده؟
- دردهای نسبتاً طبیعی
در ابتدای استفاده از بریس، بهویژه بریس ستون فقرات، احساس فشار یا درد خفیف تا متوسط که با استراحت کاهش مییابد، معمولاً طبیعی است. این دردها اغلب طی چند هفته و با تطابق بدن کمتر میشوند.
- دردهای هشداردهنده
درد شدید و مداوم، بیحسی یا گزگز در اندامها، زخم یا قرمزی شدید پوست و بدتر شدن درد با گذشت زمان، طبیعی نیستند و نیاز به بررسی تخصصی در کلینیک فیزیوتراپی دارند.
- ارزیابی درد در کلینیک فیزیوتراپی
در کلینیک فیزیوتراپی، درد ناشی از بریس بهصورت دقیق و فردمحور ارزیابی میشود. شدت، محل و الگوی درد بررسی شده و ارتباط آن با حرکت، وضعیت بدنی و نحوه استفاده از بریس تحلیل میشود. در بیماران دارای بریس ستون فقرات، ارزیابی پوسچر، دامنه حرکتی تنه و الگوی حرکتی نقش بسیار مهمی در تشخیص علت درد دارد.
برای کسب آگاهی بیشتر دررابطه با بریس درمانی در مشهد اینجا کلیک کنید.
راهکارهای فیزیوتراپی برای کاهش درد ناشی از بریس
راهکارهای فیزیوتراپی شامل تنظیم صحیح بریس، انجام تمرینات کششی و تقویتی، اصلاح وضعیت بدنی و آموزش بیمار است. این اقدامات به تطابق تدریجی بدن با بریس کمک کرده و درد را کاهش میدهند.
تنظیم اصولی بریس
افزایش تدریجی زمان استفاده، ایجاد زمانهای استراحت و تنظیم دقیق بریس متناسب با بدن بیمار، اولین قدم در کاهش درد است. این موضوع در بریسهای ستون فقرات اهمیت دوچندانی دارد.
تمرینات فیزیوتراپی هدفمند
تمرینات کششی، تقویتی و تمرینات مخصوص عضلات مرکزی و اطراف ستون فقرات، به کاهش درد و افزایش تحمل بدن نسبت به بریس کمک میکنند. تمرینات اصلاح پوسچر نیز نقش مهمی در توزیع صحیح نیروها دارند.توجه داشتهباشید که این تمرینها حتما زیر نظر فیزیوتراپبست انجام شود.
استفاده از مدالیتههای درمانی
در صورت نیاز، روشهایی مانند گرما یا سرما درمانی، ماساژ درمانی و سایر مدالیتههای فیزیوتراپی میتوانند در کاهش درد و اسپاسم عضلانی مؤثر باشند.
آموزش بیمار
آموزش نحوه صحیح پوشیدن بریس، مراقبت از پوست، تشخیص درد طبیعی از غیرطبیعی و اهمیت انجام تمرینات، از ارکان اصلی درمان موفق است.
نکاتی برای کاهش سریعتر درد ناشی از بریس
- پوشیدن تدریجی بریس: با اجازه پزشک و یا فیزیوتراپیستتان روزهای اول، بریس را ۱–۲ ساعت بپوشید و هر روز زمان استفاده را کمی افزایش دهید.
- استراحت کوتاه: هر چند ساعت یکبار بریس را برای ۵–۱۰ دقیقه باز کنید تا عضلات و پوست استراحت کنند.
- مراقبت از پوست: روزانه نقاط تماس بریس با پوست را بررسی کنید و در صورت قرمزی یا تحریک، اطلاع دهید.
- حفظ وضعیت صحیح بدن: نشستن و ایستادن با پوسچر مناسب فشار روی مهرهها را کاهش میدهد.
نکات ایمنی برای بازکردن و بستن بریس
هنگام بازکردن و یا بستن بریس به موارد زیر توجه کنید:
- تنظیم صحیح قبل از پوشیدن:
بریس باید مطابق با تنظیم فیزیوتراپیست باشد. وقتی بریس را باز میکنید و دوباره میبندید، دقت کنید بندها یا تسمهها به همان شدت قبلی بسته شوند.
- زمانهای استراحت کوتاه:
باز کردن بریس برای ۵–۱۰ دقیقه در طول روز معمولاً بیخطر است و باعث استراحت عضلات و پوست میشود.
- باز و بسته کردن ناگهانی یا با فشار زیاد:
ممکن است بریس کمی جا به جا شود یا نقاط فشار روی پوست ایجاد شود، بنابراین باید با آرامش و به تدریج این کار انجام شود.
- آگاهی از علائم هشداردهنده:
اگر بعد از بستن مجدد بریس احساس درد شدید، بیحسی، گزگز یا قرمزی پوست دارید، بریس را دوباره تنظیم کرده و با فیزیوتراپیست مراجعه کنید.
سوالات متداول
در اینجا سعی کردیم به سایر سوالات شما در رابطه با درد بعد از پوشیدن بریس پاسخ دهیم:
آیا درد بعد از پوشیدن بریس طبیعی است؟
بله، در روزهای ابتدایی استفاده، احساس فشار یا درد خفیف معمولاً طبیعی است و به تدریج با تطابق بدن کاهش مییابد.
چه نوع دردی غیرطبیعی است و نیاز به مراجعه دارد؟
درد شدید، مداوم، بیحسی یا گزگز در اندامها، زخم یا قرمزی شدید پوست و بدتر شدن درد با گذشت زمان غیرطبیعی است و باید توسط فیزیوتراپیست یا پزشک بررسی شود.
چگونه میتوان درد ناشی از بریس را کاهش داد؟
تنظیم صحیح بریس، انجام تمرینات کششی و تقویتی، اصلاح وضعیت بدن و آموزش بیمار مهمترین راهکارهای کاهش درد هستند.
آیا همه بیماران به یک نوع بریس نیاز دارند؟
خیر، نوع بریس بسته به محل مشکل، شدت آسیب و اهداف درمان متفاوت است. بریس ستون فقرات رایجترین نوع در فیزیوتراپی است، اما بریسهای اندام فوقانی و تحتانی نیز کاربرد دارند.
چه مدت طول میکشد بدن به بریس عادت کند؟
معمولاً چند روز تا چند هفته طول میکشد، بسته به نوع بریس و وضعیت عضلانی بیمار. رعایت آموزشهای فیزیوتراپی و افزایش تدریجی زمان استفاده کمککننده است.
آیا میتوان در زمان استفاده از بریس ورزش کرد؟
بله، اما باید تمرینات با نظر فیزیوتراپیست تنظیم شوند تا فشار اضافی روی ستون فقرات یا سایر نواحی وارد نشود.تحقیقات نشان دادهاند که ترکیب استفاده از بریس ستون فقرات با برنامه مشخص تمرینی در بیماران اسکولیوز (مثلاً نوجوانان) میتواند نتایج بهتری در اصلاح راستای ستون فقرات، بهبود تعادل و حتی کاهش درد داشته باشد، نسبت به استفاده از بریس بهتنهایی.
سخن پایانی
درد پس از پوشیدن بریس، بهویژه بریسهای ستون فقرات، موضوعی شایع اما کاملاً قابل کنترل است. ارزیابی دقیق، تنظیم اصولی بریس و اجرای برنامههای فیزیوتراپی اختصاصی میتواند نقش مهمی در کاهش درد، افزایش تحمل بیمار و موفقیت درمان داشته باشد.
در کلینیک فیزیوتراپی راستا، با تکیه بر ارزیابی تخصصی، برنامههای درمانی فردمحور و آموزش دقیق بیماران، تلاش میشود درد ناشی از بریس به حداقل برسد و بیماران با آرامش و اطمینان بیشتری مسیر درمان خود را ادامه دهند. مراجعه بهموقع به فیزیوتراپی، نهتنها از تشدید درد جلوگیری میکند، بلکه کیفیت زندگی و نتایج درمانی را بهطور چشمگیری بهبود میبخشد.