اگر هنگام ایستادن جلوی آینه متوجه شدهاید یک شانه بالاتر از شانه دیگر قرار دارد، لگن شما کمی کج به نظر میرسد یا هنگام خم شدن به جلو برجستگی یک سمت پشت بیشتر دیده میشود، احتمالاً این سؤال برایتان مطرح شده است: بهترین ورزش برای درمان اسکولیوز چیست؟
واقعیت این است که برای اسکولیوز نمیتوان یک حرکت ساده را برای همه افراد تجویز کرد. نوع انحنا، محل آن، شدت اسکولیوز، سن، وضعیت رشد و حتی الگوی قرارگیری شانه و لگن در انتخاب تمرین اهمیت دارد.
با این حال، تمرینات فیزیوتراپی اختصاصی اسکولیوز، بهویژه روشهایی مانند Schroth، در برنامههای غیرجراحی اسکولیوز جایگاه مهمی دارند. هدف این تمرینات فقط قوی کردن عضلات نیست؛ بیمار یاد میگیرد وضعیت بدن خود را اصلاح کند، این اصلاح را حفظ کند و در فعالیتهای روزمره نیز کنترل بهتری روی بدن داشته باشد.
قبل از هر چیزی پیشنهاد میدهیم ک فرم زیر را پر کنید تا همکاران ما در اسرع وقت با شما تماس بگیرند.
آیا ورزش واقعاً میتواند اسکولیوز را درمان کند؟
پاسخ به این سؤال به این بستگی دارد که از واژه «درمان» چه منظوری داشته باشیم.
ورزش و فیزیوتراپی اختصاصی میتوانند به کنترل پیشرفت انحنا، بهبود وضعیت بدن، کاهش برخی دردها و افزایش عملکرد عضلات و کیفیت حرکت کمک کنند. اما نمیتوان گفت هر نوع ورزش میتواند ستون فقرات را کاملاً صاف کند.
تمرینات اختصاصی اسکولیوز بخشی از درمان محافظهکارانه هستند و ممکن است در کنار درمانهایی مانند بریس استفاده شوند؛ بنابراین نباید آنها را در تمام بیماران جایگزین بریس یا جراحی دانست.
پس اگر به دنبال بهترین ورزش برای درمان اسکولیوز هستید، اولین قدم انتخاب تمرین بر اساس وضعیت واقعی ستون فقرات شماست، نه انتخاب یک حرکت محبوب از اینترنت.
برای اطلاعات بیشتر، پیشنهاد میکنیم مقاله درمان اسکولیوز در مشهد را مطالعه نمایید.
بهترین ورزش برای درمان اسکولیوز چیست؟
اگر بخواهیم یک روش تمرینی شناختهشده را نام ببریم، تمرینات اختصاصی اسکولیوز با رویکرد شروت (Schroth) یکی از مهمترین گزینههاست.
در روش شروت، تمرین بر اساس شکل انحنای ستون فقرات طراحی میشود. بیمار یاد میگیرد بدن را در وضعیت اصلاح شده قرار دهد، ستون فقرات را در راستای مناسبتری کنترل کند و با تنفس هدفمند به اصلاح وضعیت قفسه سینه کمک کند.
بنابراین شروت صرفاً مجموعهای از چند حرکت ثابت نیست که همه بیماران دقیقاً به یک شکل انجام دهند.
در واقع ممکن است تمرینی که برای فردی با یک نوع انحنا مناسب است، برای فرد دیگری انتخاب مناسبی نباشد.
چرا تمرینات شروت با ورزش معمولی فرق دارند؟
تمرینات اختصاصی اسکولیوز معمولاً روی چند موضوع همزمان کار میکنند:
- خوداصلاحی وضعیت بدن
- کشش و بلند کردن تنه
- کنترل چرخش ستون فقرات
- اصلاح وضعیت شانه و لگن
- تنفس اصلاحی
- تقویت و کنترل عضلات تنه
- حفظ وضعیت اصلاحشده در فعالیتهای روزانه
۵ ورزش و تمرین مناسب برای افراد مبتلا به اسکولیوز
نکته مهم این است که حرکات زیر نمونههایی عمومی برای آشنایی هستند و نسخه تمرینی هر بیمار باید پس از ارزیابی مشخص شود.
کشش طولی ستون فقرات
در این تمرین فرد تلاش میکند بدون بالا انداختن شانهها، بدن را در راستای عمودی قرار دهد و احساس «بلند شدن» در ستون فقرات ایجاد کند. هدف، افزایش آگاهی فرد نسبت به وضعیت بدن و کاهش عادتهای نامناسب حرکتی است.
این حرکت در برنامههای اصلاحی میتواند به بیمار کمک کند تفاوت میان حالت عادی بدن و وضعیت اصلاحشده را بهتر احساس کند.
برای اطلاع بیشتر از شرایط درمان اسکولیوز بدون جراحی کلیک کنید.
تنفس اصلاحی
تنفس در روشهای اختصاصی اسکولیوز فقط برای افزایش حجم هوا انجام نمیشود. در روش شروت، تنفس میتواند با وضعیت اصلاحی تنه ترکیب شود تا بیمار یاد بگیرد قفسه سینه را در جهتی که نیاز به گسترش بیشتری دارد هدایت کند. این بخش یکی از تفاوتهای مهم تمرینات اختصاصی اسکولیوز با تمرینات عمومی است.
تمرین کنترل تنه
عضلات مرکزی بدن در حفظ تعادل و کنترل حرکات ستون فقرات نقش مهمی دارند. تمرینات کنترل تنه به بیمار کمک میکنند هنگام نشستن، ایستادن، راه رفتن یا انجام فعالیتهای روزمره، ثبات بیشتری داشته باشد.
البته تقویت عضلات شکم و کمر بهتنهایی به معنی اصلاح اسکولیوز نیست؛ مهم این است که تقویت عضلات در کنار اصلاح وضعیت انجام شود.
تمرینات اصلاحی در حالت نشسته
بخشی از تمرینات را میتوان در حالت نشسته انجام داد تا فرد بتواند وضعیت مناسب ستون فقرات را در شرایطی که ساعتهای زیادی روی صندلی مینشیند، تمرین کند. این موضوع برای دانشآموزان، دانشجویان و افرادی که کار اداری دارند اهمیت زیادی دارد.
تمرین حفظ وضعیت اصلاحشده هنگام حرکت
یکی از اهداف مهم فیزیوتراپی این نیست که بیمار فقط هنگام انجام تمرین بدن خود را اصلاح کند. مهمتر این است که بتواند اصول اصلاحی را به فعالیتهای روزمره منتقل کند؛ مثلاً هنگام راه رفتن، نشستن، بلند شدن از صندلی یا انجام کارهای روزانه کنترل بهتری روی بدن داشته باشد.
برای اطلاع بیشتر از شرایط درمان اسکولیوز با لیزر کلیک کنید.
جدول مقایسه ورزشهای عمومی و تمرینات اختصاصی اسکولیوز
| نوع فعالیت | کاربرد اصلی | آیا برای همه بیماران اسکولیوز مناسب است؟ | نیاز به ارزیابی تخصصی |
| تمرینات شروت | اصلاح اختصاصی وضعیت و کنترل انحنا | نیازمند شخصیسازی | بله |
| تقویت عضلات مرکزی | افزایش ثبات تنه | معمولاً قابل استفاده با تنظیم مناسب | بهتر است |
| شنا | فعالیت عمومی و افزایش آمادگی جسمانی | بسته به شرایط فرد | در موارد خاص |
| یوگا | انعطاف و آرامسازی | بعضی حرکات نیازمند اصلاح هستند | توصیه میشود |
| پیلاتس | تقویت و کنترل بدن | قابل استفاده با برنامه مناسب | بهتر است |
| ورزشهای عمومی | سلامت عمومی بدن | بهتنهایی درمان اختصاصی اسکولیوز محسوب نمیشود | بسته به فرد |
آیا شنا، یوگا و پیلاتس برای اسکولیوز خوب هستند؟
این ورزشها لزوماً بد نیستند؛ مسئله این است که نباید آنها را با تمرین اختصاصی اسکولیوز یکی بدانیم.
برای مثال، شنا میتواند فعالیت مناسبی برای حفظ آمادگی جسمانی باشد، اما صرف شنا کردن به این معنی نیست که الگوی انحنای ستون فقرات اصلاح میشود.
یوگا نیز ممکن است به انعطافپذیری و آرامسازی عضلات کمک کند، اما برخی حرکات باید متناسب با وضعیت ستون فقرات انتخاب شوند.
پیلاتس نیز میتواند برای تقویت عضلات و کنترل بدن مفید باشد، ولی اگر هدف، مدیریت یک انحنای مشخص اسکولیوز باشد، برنامه باید با توجه به همان انحنا تنظیم شود.
به همین دلیل، سؤال بهتر این نیست که «کدام ورزش برای اسکولیوز خوب است؟» بلکه باید پرسید: کدام تمرین برای نوع اسکولیوز من مناسبتر است؟
برای اطلاع بیشتر از شرایط حرکت اصلاحی برای اسکولیوز کلیک کنید.
آیا تمرینات شروت برای همه درجات اسکولیوز مناسب هستند؟
نه به یک شکل.
شدت انحنا، سن بیمار، مرحله رشد، نوع اسکولیوز، وجود درد، انعطافپذیری ستون فقرات و شرایط کلی فرد در برنامهریزی تمرین نقش دارند.
در نوجوانی که هنوز در حال رشد است، موضوع کنترل پیشرفت انحنا اهمیت ویژهای دارد. در فرد بزرگسال، ممکن است کاهش درد، بهبود عملکرد و کنترل وضعیت بدن اولویت بیشتری داشته باشد. همچنین در بعضی بیماران استفاده از بریس در کنار تمرینات اختصاصی مطرح میشود.
بنابراین اگر زاویه انحنا بالا است یا اسکولیوز در حال پیشرفت است، تصمیمگیری فقط بر اساس چند حرکت ورزشی اینترنتی کار درستی نیست.
چرا ارزیابی فیزیوتراپیست قبل از شروع تمرین اهمیت دارد؟
فرض کنید فردی متوجه شده شانه راستش بالاتر است و در اینترنت چند حرکت برای پایین آوردن شانه پیدا میکند.
اما آیا واقعاً مشکل از همان شانه است؟
ممکن است وضعیت لگن، چرخش تنه، انحنای ستون فقرات یا الگوی حرکتی فرد باعث این ظاهر شده باشد. اگر بدون ارزیابی، فقط یک قسمت بدن را بکشیم یا تقویت کنیم، ممکن است تمرین انتخابشده اصلاً متناسب با الگوی اسکولیوز نباشد.
در ارزیابی تخصصی معمولاً مواردی مانند وضعیت ایستادن، تقارن بدن، حرکت ستون فقرات، الگوی تنفس، قدرت و کنترل عضلات و اطلاعات تصویربرداری بررسی میشود.
بعد از این مرحله میتوان مشخص کرد کدام تمرینها برای فرد مناسبتر هستند.
برای اطلاع بیشتر از شرایط درمان آنلاین اسکولیوز کلیک کنید.
درمان اسکولیوز در کلینیک فیزیوتراپی راستا چگونه میتواند به بیمار کمک کند؟
اگر هدف شما فقط پیدا کردن چند حرکت از اینترنت نیست و میخواهید برنامه تمرینی متناسب با وضعیت ستون فقرات خودتان داشته باشید، ارزیابی تخصصی اهمیت زیادی پیدا میکند.
در کلینیک فیزیوتراپی راستا میتوان وضعیت بیمار، نوع انحنا و محدودیتهای حرکتی او را بررسی کرد و بر اساس شرایط فرد، مسیر درمانی مناسبتری در نظر گرفت.
مزیت این رویکرد آن است که بیمار صرفاً یک فهرست از حرکات دریافت نمیکند؛ بلکه نحوه صحیح انجام تمرین، کنترل بدن و چگونگی ادامه تمرین در منزل نیز اهمیت پیدا میکند.
برای بیمارانی که امکان مراجعه حضوری ندارند نیز ارزیابی اطلاعات و تصاویر پزشکی و طراحی برنامه تمرینی متناسب با شرایط فرد میتواند در مسیر درمان کمککننده باشد؛ البته تشخیص و تصمیمگیری نهایی باید بر اساس اطلاعات کافی و ارزیابی متخصص انجام شود.
نقلقول از انجمن تحقیقات اسکولیوز درباره تمرینات اسکولیوز:
تمرینات اسکولیوز باید با هدف اصلاح وضعیت بدن، کشیدهتر کردن تنه، گسترش قفسه سینه و انتقال وضعیت اصلاحشده به زندگی روزمره انجام شوند؛ بنابراین یک برنامه اختصاصی، با چند حرکت عمومی ورزشی تفاوت دارد.
چه زمانی برای اسکولیوز باید به فیزیوتراپیست مراجعه کنیم؟
اگر هر یک از این نشانهها را دارید، ارزیابی تخصصی میتواند منطقی باشد:
- تفاوت واضح ارتفاع شانهها
- برجستگی یک سمت پشت هنگام خم شدن
- کج شدن لگن
- درد مکرر کمر یا پشت
- خستگی هنگام ایستادن یا نشستن طولانی
- تشخیص اسکولیوز در رادیوگرافی
- تغییر ظاهر ستون فقرات در دوران رشد
- نگرانی درباره افزایش انحنا
بهخصوص در کودکان و نوجوانان، تشخیص زودهنگام اهمیت زیادی دارد؛ زیرا احتمال پیشرفت انحنا در دوره رشد باید مورد توجه قرار گیرد.
چند بار در هفته باید تمرینات اسکولیوز را انجام داد؟
عدد ثابت و یکسانی برای همه بیماران وجود ندارد.
تعداد جلسات و تمرینات خانگی باید بر اساس برنامهای که فیزیوتراپیست تعیین میکند مشخص شود. در اسکولیوز، تداوم تمرین اهمیت زیادی دارد. انجام صحیح تمرین با برنامه منظم معمولاً ارزشمندتر از این است که فرد چند روز تمرین سنگین انجام دهد و بعد آن را رها کند.
سؤالات متداول
بهترین ورزش برای درمان اسکولیوز چیست؟
تمرینات اختصاصی اسکولیوز مانند شروت از روشهای مهم فیزیوتراپی هستند، اما انتخاب تمرین باید بر اساس نوع و شدت انحنا انجام شود.
آیا شنا اسکولیوز را درمان میکند؟
شنا برای آمادگی جسمانی مفید است، اما بهتنهایی درمان اختصاصی اسکولیوز محسوب نمیشود.
آیا میتوان تمرینات شروت را در خانه انجام داد؟
بله، اما بهتر است ابتدا تکنیک صحیح توسط فیزیوتراپیست آموزش داده شود و سپس برنامه خانگی ادامه پیدا کند.
آیا ورزش میتواند نیاز به جراحی اسکولیوز را از بین ببرد؟
در بعضی بیماران درمان غیرجراحی میتواند به کنترل وضعیت کمک کند، اما نمیتوان ورزش را جایگزین قطعی جراحی دانست. تصمیم به جراحی به شرایط بیمار و شدت و روند انحنا بستگی دارد.
برای درمان اسکولیوز به کجا مراجعه کنیم؟
بهتر است به مرکزی مراجعه کنید که ارزیابی اختصاصی ستون فقرات و تمرینات اصلاحی اسکولیوز را ارائه دهد. کلینیک فیزیوتراپی راستا میتواند برای ارزیابی و طراحی برنامه تمرینی متناسب با شرایط بیمار گزینهای برای شروع بررسی باشد.
جمعبندی؛ بهترین ورزش برای اسکولیوز، حرکتی است که برای بدن شما انتخاب شده باشد
اگر بخواهیم یک پاسخ کوتاه به سؤال بهترین ورزش برای درمان اسکولیوز چیست؟ بدهیم، تمرینات اختصاصی اسکولیوز مانند روش شروت در میان گزینههای مهم فیزیوتراپی قرار دارند؛ اما نکته اصلی، خودِ نام تمرین نیست.
اسکولیوز در هر فرد الگوی متفاوتی دارد. بنابراین کپی کردن حرکات یک بیمار دیگر یا انجام تمرینات عمومی بدون ارزیابی، لزوماً نتیجه مطلوبی ایجاد نمیکند.
مسیر منطقی این است که ابتدا نوع و وضعیت انحنا مشخص شود، سپس برنامهای برای اصلاح وضعیت، کنترل تنه، تنفس و فعالیتهای روزمره طراحی شود.
اگر قصد دارید اسکولیوز را بدون جراحی و با رویکرد فیزیوتراپی دنبال کنید، میتوانید برای ارزیابی شرایط خود و دریافت برنامه اختصاصی، با کلینیک فیزیوتراپی راستا مشورت کنید. هدف این نیست که فقط چند حرکت انجام دهید؛ هدف این است که یاد بگیرید چطور بدن خود را درستتر کنترل کنید و این الگو را در زندگی روزمره ادامه دهید.
یک پاسخ