اسکولیوز یا انحراف ستون فقرات به حالتی گفته میشود که ستون فقرات به سمت جانبی کج میشود و شکل طبیعی خود را از دست میدهد. در اغلب موارد، این بیماری در کودکان و در دوران رشد و بلوغ رخ میدهد، زمانی که بدن سریع رشد میکند و ستون فقرات حساستر است.
خوشبختانه یک روش تخصصی، غیرتهاجمی و ساده وجود دارد که با آن میتوان انحراف ستون فقرات را شناسایی کرد و به موقع اقدام کرد.
این روش که تست ادامز نام دارد، کمک میکند برجستگیها و چرخشهای ستون فقرات را هنگام خم شدن به جلو مشاهده کنیم و قدم اول را برای تشخیص یا درمان اسکولیوز برداریم.
اگر درباره اسکولیوز یا انحراف ستون فقرات خود یا اطرافیانتان هر سؤالی دارید، کافیست شماره تماستان را وارد کنید تا مشاوره تخصصی و رایگان توسط تیم فیزیوتراپی راستا انجام شود.
اسکولیوز و اهمیت تشخیص انحراف ستون فقرات
اسکولیوز یا انحراف جانبی ستون فقرات یکی از شایعترین اختلالات اسکلتی است که در آن ستون فقرات به جای مسیر مستقیم، به شکل C یا S منحرف میشود. این مشکل اغلب در سنین بین ۹ تا ۱۴ سال، یعنی در دوران رشد سریع نوجوانی، ظاهر میشود و تشخیص به موقع آن اهمیت بالایی دارد.
شدت اسکولیوز میتواند خفیف، متوسط یا شدید باشد و بسته به نوع و میزان انحراف، روشهای درمانی متفاوتی به کار گرفته میشود. در بسیاری از موارد، درمان غیرجراحی شامل فیزیوتراپی، کاردرمانی، ورزشهای سهبعدی شروث (تمرینات تخصصی برای تقویت عضلات و اصلاح انحراف) استفاده از بریسهای تخصصی ستون فقرات به پیشگیری از پیشرفت انحراف کمک میکند.
در برخی موارد شدیدتر که انحراف به حدی است که عملکرد طبیعی ستون فقرات و سلامت عمومی بدن را تهدید میکند، درمان جراحی نیز ممکن است لازم شود. نکته مهم این است که اگر اسکولیوز در مراحل اولیه شناسایی و به آن توجه شود، در بیشتر موارد میتوان بدون نیاز به جراحی آن را درمان کرد.
تست ادامز چیست و چگونه انجام میشود؟
تست آدامز (Adams forward bend test) یک روش ساده، سریع و بدون درد است که برای غربالگری اسکولیوز یا انحراف ستون فقرات توسط فیزیوتراپیست انجام میشود. هدف آن شناسایی زودهنگام هرگونه انحراف ستون فقرات است.
نحوه انجام تست آدامز:
- ایستادن صاف: فرد باید پاها را به هم بچسباند و صاف بایستد تا فیزیوتراپیست بتواند هرگونه عدم تقارن را در حالت ایستاده بررسی کند.
- خم شدن به جلو: فرد به آرامی از کمر به جلو خم میشود، طوری که دستها آزادانه و مستقیم به سمت پایین آویزان باشند.
- بررسی ستون فقرات: فیزیوتراپیست از پشت فرد، ستون فقرات، شانهها، کمر و قفسه سینه را بررسی میکند. در این حالت، اگر ستون فقرات انحراف داشته باشد، قفسه سینه یا کمر نامتقارن دیده میشود.
نشانههایی که در تست آدامز مشاهده میشوند:
- شانهها یا لگن غیرهمسطح
- عدم تقارن بین مهرهها یا کتفها
- همترازی نداشتن سر با قفسه سینه یا لگن
این نشانهها معمولاً نشاندهنده اسکولیوز یا دیگر تغییر شکلهای ستون فقرات هستند و در صورت مشاهده، فیزیوتراپیست فرد را برای بررسیهای تکمیلی و تصویربرداری ارجاع میدهد.
کاربردها و فواید تست ادامز
تست آدامز، یک روش ساده اما کاربردی برای تشخیص اولیه اسکولیوز است. مهمترین فایده این تست این است که به شما و فیزیوتراپیست کمک میکند انحراف ستون فقرات را زود متوجه شوید، قبل از اینکه مشکل شدید شود و درد یا محدودیت حرکت ایجاد کند.
این تست مخصوصاً برای کودکان و نوجوانان اهمیت دارد، چون در این سنین ستون فقرات در حال رشد سریع است و خطر پیشرفت انحراف بیشتر است. با تشخیص زودهنگام، میتوان روشهای غیرجراحی مانند فیزیوتراپی، کاردرمانی، ورزشهای اصلاحی سهبعدی شروث و بریسهای تخصصی ستون فقرات را به کار برد و در بسیاری از موارد از نیاز به جراحی جلوگیری کرد.
علاوه بر این، تست آدامز کمک میکند پیشرفت درمان یا اثر تمرینات اصلاحی را پیگیری کنیم. یعنی اگر تمرینات درست انجام شوند، میتوان تغییرات مثبت در ستون فقرات را طی انجام تست ادامز مشاهده کرد و روند درمان را ارزیابی کرد.
به زبان ساده، تست آدامز مانند یک چکاپ دوستانه برای ستون فقرات است: بدون درد و سریع، اما بسیار ارزشمند برای سلامت طولانیمدت شما و فرزندانتان.
در صورت تشخیص اسکولیوز درمان آن چیست؟
درمان اسکولیوز به شدت انحراف ستون فقرات و میزان رشد باقیمانده فرد بستگی دارد. برای انحرافهای متوسط، روشهای غیرجراحی مثل فیزیوتراپی، کاردرمانی، ورزشهای سهبعدی شروث و استفاده از بریسهای تخصصی ستون فقرات معمولاً موثر هستند. این روشها به کاهش پیشرفت انحراف و بهبود تعادل عضلانی کمک میکنند و در بسیاری از موارد مانع نیاز به جراحی میشوند.
در موارد شدیدتر که انحراف بزرگ است یا رشد فرد همچنان ادامه دارد، ممکن است پزشک جراحی اسکولیوز را توصیه کند. با این حال، تمرکز اصلی درمان در سنین رشد، همیشه بر روشهای غیرتهاجمی و اصلاحی است.
البته برای افرادی که میخواهند روند درمان را از خانه و زیر نظر فیزیوتراپیست دنبال کنند، میتوانند از درمان غیر حضوری اسکولیوز بهره ببرند . درمان غیرحضوری اسکولیوز بهعنوان یک روش نوین معرفی شده که با کمک تکنولوژی، دسترسی افراد به برنامههای تمرینی و کنترل پیشرفت انحراف ستون فقرات را بهصورت دقیق و تحت نظر متخصصان امکانپذیر میکند.
جمعبندی و توصیه نهایی
به خاطر داشته باشید: سلامت ستون فقرات نتیجهی یک مسیر مداوم است، نه یک اقدام مقطعی. . تست آدامز میتواند بهعنوان یک روش ساده، بیخطر و قابل اعتماد، نخستین نشانههای انحراف ستون فقرات را آشکار سازد. تشخیص زودهنگام این مشکل، امکان استفاده از روشهای غیرجراحی مانند تمرینات اصلاحی و بریسهای تخصصی را فراهم میکند و در نتیجه میتوان از بروز عوارض جدیتر در آینده پیشگیری نمود.
ما در کلینیک فیزیوتراپی راستا در این مسیر همراه شما هستیم؛ از مرحلهی تشخیص و بررسی دقیق تا طراحی برنامه های درمانی از راه دور و پیگیری پیشرفت، کنار شما خواهیم بود.
