بریس بوستون یا Boston Brace یکی از شناختهشدهترین و مؤثرترین ارتزهای بریس درمانی در مشهد برای اسکولیوز (انحراف جانبی ستون فقرات) است.
بریس بوستون درواقع نوعی ارتز توراکو-لومبو-ساکرال (TLSO) است؛ یعنی ناحیهی قفسه سینه، کمر و لگن را دربرمیگیرد. این بریس با اعمال فشار کنترلشده بر نقاط خاصی از بدن، موجب کاهش انحراف و جلوگیری از پیشرفت خمیدگی ستون فقرات میشود.
تاریخچه بریس بوستون؛ کوتاه اما مهم
این بریس نخستینبار در دههی ۱۹۷۰ در بیمارستان کودکان بوستون (Boston Children’s Hospital) توسط دکتر جان هال (John Hall) و ویلیام میلر (William Miller) طراحی شد و تا امروز، استاندارد طلایی درمان غیرجراحی اسکولیوز در سراسر جهان محسوب میشود.
تا پیش از ابداع بریس بوستون، رایجترین روش درمان اسکولیوز استفاده از بریس میلواکی (Milwaukee Brace) بود؛ ابزاری فلزی و بزرگ که ظاهر آن برای بیماران بهویژه نوجوانان، ناخوشایند بود.
اما بریس بوستون با طراحی سبکتر، جنس پلاستیکی و ساختار پوشیدنی زیر لباس، تحولی بزرگ در درمان اسکولیوز ایجاد کرد — درمان مؤثرتر، راحتتر و از نظر روانی قابلقبولتر برای بیماران.
طراحی و ویژگیهای بریس بوستون
بریس بوستون بهصورت کاملاً سفارشی و اختصاصی برای هر بیمار ساخته میشود. در ابتدا، از بدن فرد قالبگیری یا اسکن سهبعدی انجام میشود تا ارتز با انحناها و ابعاد بدن او دقیقاً منطبق باشد.
ویژگیهای کلیدی این بریس عبارتاند از:
- طراحی فشاری هدفمند:
در بریس بوستون، پدهایی در نواحی خاص (معمولاً در قسمت محدب انحراف) قرار میگیرند تا فشار لازم را بر ستون فقرات وارد کنند. در سمت مقابل، نواحی آزاد (relief areas) تعبیه میشود تا ستون فقرات در مسیر اصلاح حرکت کند. - مواد سبک و مقاوم:
بدنهی بریس از پلیپروپیلن (Polypropylene) ساخته میشود؛ مادهای سبک، بادوام و مقاوم در برابر فشار و حرارت. - قابل پوشش زیر لباس:
برخلاف بریسهای قدیمیتر، مدل بوستون زیر لباس پنهان میشود و از نظر ظاهری برای بیماران نوجوان بسیار راحتتر است. - تنظیمپذیری دقیق:
با استفاده از بندهای ولکرو (Velcro straps)، میتوان میزان فشردگی بریس را بهصورت تدریجی تنظیم کرد تا هم مؤثر باشد و هم برای بیمار آزاردهنده نشود.
بریس بوستون چگونه عمل میکند؟
هدف از استفاده از بریس بوستون، توقف پیشرفت انحنای ستون فقرات در دوران رشد است، نه الزاماً بازگرداندن آن به حالت کاملاً طبیعی.
این بریس بهصورت فشاری و اصلاحی عمل میکند:
- نواحی محدب انحراف (جایی که ستون فقرات به بیرون منحرف شده) تحت فشار قرار میگیرند.
- نواحی مقعر (سمت مقابل انحراف) آزاد میشوند تا ستون فقرات به سمت موقعیت صحیحتر حرکت کند.
در تصویر ذهنی ساده، میتوان گفت بریس بوستون ستون فقرات را در یک «کادر اصلاحی» نگه میدارد تا رشد استخوانها در مسیر درست انجام شود.
مدت زمان و نحوه استفاده بریس بوستون
فیزیوتراپیست معالج بسته به شدت انحراف (زاویه کوب یاCobb angle) و سن بیمار، مدت زمان استفاده را مشخص میکند.
اما بهطور کلی:
- بیماران باید ۱۸ تا ۲۳ ساعت در روز بریس را بپوشند.
- فقط هنگام استحمام، شنا یا فعالیتهای خاص ورزشی میتوان آن را برداشت.
- طول درمان معمولاً 1 سال است البته متناسب با شرایط بلوغ میتوانید متفاوت باشد.
در طول درمان، تصاویر رادیولوژی (X-ray) در حالت پوشیدن بریس گرفته میشود تا اثر آن بر زاویه انحراف بررسی شود. هدف معمولاً کاهش زاویه کوب به نصف میزان اولیه است.
مزایا و نقاط قوت بریس بوستون
- ✅ اثربخشی بالای بالینی:
مطالعات متعدد نشان دادهاند که بریس بوستون در بیش از ۸۰٪ بیماران نوجوان با انحراف ۲۰ تا ۴۵ درجه، روند پیشرفت بیماری را متوقف میکند. - ✅ طراحی راحت و قابلپوشش زیر لباس:
بیماران نوجوان معمولاً در محیط مدرسه یا جامعه احساس خجالت نمیکنند، چون بریس زیر لباس پنهان میماند. - ✅ قابل تنظیم برای هر نوع انحراف:
مدلهای مختلفی از جمله Lumbar Brace، Thoracic Brace و Thoraco-Lumbar Brace برای نواحی متفاوت ستون فقرات وجود دارد. - ✅ جنس سبک و مقاوم:
باعث سهولت حرکت و کاهش محدودیتهای فیزیکی در فعالیتهای روزمره میشود.
چالشها و عوارض احتمالی بریس بوستون
با وجود مزایای متعدد، استفاده از بریس بوستون ممکن است با مشکلاتی همراه باشد که نیاز به مراقبت و پیگیری منظم دارد:
- احساس فشار یا درد در نواحی پدها
- تحریک پوستی یا قرمزی در تماس با بریس
- محدودیت در خم شدن یا ورزش
- ضعف نسبی عضلات شکمی در استفاده طولانیمدت
برای پیشگیری از این عوارض، بیماران باید:
- زیر بریس از لباس نخی استفاده کنند،
- پوست خود را هر روز بررسی کنند،
- و در صورت بروز ناراحتی، حتماً با فیزیوتراپیست خود مشورت کنند.
جایگاه بریس بوستون در درمان اسکولیوز و قوز کمر
بریس بوستون نهتنها برای اسکولیوز بلکه در برخی موارد کایفوز (قوز کمر) نیز کاربرد دارد، بهویژه در نوجوانانی که ستون فقرات در حال رشد است و انحراف هنوز ثابت نشده است.
در چنین مواردی، استفاده بهموقع از بریس میتواند از نیاز به جراحی جلوگیری کند.
آیا بریس بوستون همیشه کافی است؟
موفقیت درمان با بریس بوستون به سه عامل اصلی بستگی دارد:
- شدت انحراف (زاویه کوب):
در انحرافهای کمتر از ۴۵ درجه معمولاً مؤثر است؛ بالاتر از آن، احتمال نیاز به جراحی بیشتر میشود. - همراهی بیمار:
پوشیدن مداوم بریس طبق توصیه، بسیار مهم است. حتی چند ساعت کمپوشی روزانه میتواند اثر درمان را کاهش دهد. - پیگیری منظم:
ارزیابی دورهای با عکسبرداری و تنظیم بریس ضروری است تا با رشد بدن بیمار، فشارها بهدرستی اعمال شوند.
جایگزینها و درمانهای مکمل
در برخی بیماران، بهویژه آنهایی که نمیتوانند استفادهی طولانیمدت از بریس را تحمل کنند، روشهای کمکی یا جایگزین پیشنهاد میشود:
- ورزشهای تخصصی اصلاحی اسکولیوز (مانند تمرینات شروت – Schroth):
این تمرینات به بهبود کنترل عضلانی و وضعیت بدن کمک میکنند و معمولاً در کنار بریس انجام میشوند. - فیزیوتراپی اصلاحی:
برای تقویت عضلات نگهدارندهی ستون فقرات و جلوگیری از ضعف عضلانی. - بریسهای سهبعدی جدیدتر:
مانند Chêneau Brace یا ScoliBrace که اصلاح ساختاری بیشتری دارند.
اما باید دانست که امروزه بریس شنو اولویت بیشتری نسبت به بوستون دارد.
جمعبندی کلینیک فیزیوتراپی راستا
بریس بوستون، نتیجهی بیش از پنج دهه تجربه بالینی و تحقیق علمی، یکی از مؤثرترین ابزارها برای کنترل پیشرفت اسکولیوز در نوجوانان است.
این بریس با طراحی اختصاصی، فشردهسازی هدفمند و امکان استفاده طولانیمدت، به هزاران بیمار در سراسر دنیا کمک کرده است تا از جراحی ستون فقرات بینیاز شوند.
بااینحال، موفقیت در درمان به تعاون بیمار، پیگیری منظم و نظارت دقیق متخصص بستگی دارد.
اگر فرزند شما یا خودتان دچار انحنای ستون فقرات هستید، مشاوره با فیزیوتراپیست دکتر سجاد هریوندی میتواند مسیر درمانی مطمئنتری پیش رویتان بگذارد.